Emerytury / renty

Wprowadzona 1 stycznia 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych uzależnia prawa do emerytury oraz jej wysokości od daty urodzenia ubezpieczonych.

Mężczyznom urodzonym przed 01.01.1948 r. emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 65 lat, a urodzonym po 31.12.1947 a przed  01.01.1949, po osiągnięciu wieku zgodnie z  tabelą podaną poniżej w przepisach zewnętrznych oraz po udowodnieniu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.

Kobietom urodzonym przed 01.01.1949 emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat oraz po udowodnieniu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych.

Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego nie zależy  od udowodnienia określonego minimalnego okresu składkowego i nieskładkowego.

             Od 1 stycznia 2013 wchodzi w życie Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie Ustawy o emeryturach i rentach z  Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych  innych Ustaw zamieszczona w Dzienniku Ustaw z dnia 6 czerwca 2012 r. poz 637.

W przepisach zewnętrznych podanych poniżej znajdują się tabele zawierające nowy wiek przejścia na emeryturę  kobiet urodzonych po 31.12.1952 oraz mężczyzn urodzonych po 31.12.1947.

Ustawodawca wprowadzając obowiązek dłuższej pracy stworzył możliwość przechodzenia na tzw. częściowe emerytury. Kobieta będzie mogła otrzymać częściowe świadczenie, jeśli ukończy 62 lata oraz będzie posiadała co najmniej 35 lat składkowych i nieskładkowych. Natomiast mężczyzna będzie mógł skorzystać z takiej możliwości pod warunkiem ukończenia 65 roku życia i zgromadzenia 40 lat składkowych i nieskładkowych.

Okresy składkowe to najkrócej mówiąc czas, w którym dana osoba pracowała i opłacane były za nią składki na ZUS, a także niektóre okresy, za które składka nie została opłacona, gdyż nie było takiego obowiązku. Natomiast okresy nieskładkowe to generalnie okresy braku aktywności zawodowej, za które nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne.

Zarówno osoby urodzone przed 31.12.1948 jak i po tej dacie mogą korzystać z tak zwanej wcześniejszej emerytury. O wcześniejszą emeryturę pracowniczą mogą się obecnie  starać mężczyźni urodzeni do 1948 roku i kobiety urodzone do 1953 roku. Wcześniejsza emerytura pracownicza przysługuje: kobiecie po osiągnięciu 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy. Natomiast mężczyzna może ją otrzymać po osiągnięciu 60 lat, gdy ma co najmniej 25 –letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy albo jeżeli ma co najmniej  35-letni okres składkowy i nieskładkowy.

Nauczyciel akademicki – mężczyzna urodzony prze 31 grudnia 1948 r.  może na swój wniosek przejść na emeryturę, jeżeli ukończył 60 rok życia i przepracował 30 lat, w tym 20 lat w szkolnictwie lub w  instytucjach naukowych.

Emerytura z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje tylko wtedy, gdy praca ta była wykonywana w ramach stosunku pracy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ustawa o emeryturach kapitałowych wymienia dwa rodzaje emerytur kapitałowych – okresową emeryturę kapitałową i dożywotnią emeryturę kapitałową. Emerytury kapitałowe przysługują w ramach ubezpieczenia emerytalnego. Część składki na ubezpieczenia emerytalne jest bowiem odprowadzona przez ZUS do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego.

Podkreślić trzeba, że emerytury kapitałowe przysługują osobom mającym ustalone prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Okresowa emerytura kapitałowa przysługuje członkowi OFE do ukończenia 65 roku życia. Natomiast dożywotnia emerytura kapitałowa przysługuje członkowi OFE dożywotnio po ukończeniu 65 roku życia.

 

Przepisy zewnętrzne

Przepisy UJ